RSS Feed

      

شه‌ممه، ۱۶‌ی دیسامبری ۲۰۱۷

Renaissance News Index

 

هیچ کۆمه‌ڵگه‌یه‌ک له‌سه‌ر بنه‌مای نکۆڵیکردن له‌ ئازادیی تاک بنیات نانرێ
« مه‌هاتما گاندی »
 

  گه‌نجینه‌ی هونه‌ر »» چیرۆک           ئه‌م لینکه [2056] جار بینراوه       Send this page to your friens    Print this page    Send comment to this page

 

ڕاسپاردەکەی بەهەشت و جەهەننەم

 
 

برایم فەڕشی

2010.08.18 - 14:10

 

لە شارەکەی ئێمە عەجەمێکی خوێن شیرین هەبوو، ئەگەر هەڵەم نەکردبێ سەنعەتکار بوو، نەجار یان ئاسنگەر. بەینێک گووم بوو، بێ سەر وشوێن چوو، کە هاتەوە هێندێک گۆڕابوو، مرۆڤ وایدەزانی بۆتە فەیلەسوف، قسەکانی جیاوازبوون لە سەردەمی بەر لە گووم بوون. آرام و لە سەرەخۆ قسەی دەکرد، وەک جاران کە لە گەڵ هەموو کەس خۆش و بێش وجەفەنگی دەکرد، نەبوو. هەموو شوێنێک نەدەچوو. یەکەم مەنزڵ کە دوای گەڕانەوەی رووی تێکرد، دووکانەکەی مەشەدی نەغی بوو. 

 خەڵک وایان پێدەکوت دەنا ناوی خۆی مشهەدی نەقی بوو، فەڕش فرۆش بوو پیاوێکی موسڵمان و خزمی نووسەری ئەو دێرانەش نەبوو.

لەو سەروبەندەدا، ئەو مەلایانەی کە تەبعیدی ئەو دەورە کرابوون، لە دەوری ئەو کۆدەبوونەوە. مەشەدی نەغی کە کابرای عەجمی هاوشاری خۆی دوای گوومبوونی، دووبارە چاو پێدەکەوێ، لێد دەپرسێ؛" ئای بەڵە هاردای دین، هچ یوخ سەن، مەن دێدم بەلکی ئولمسەن" ئەرێ کوڕە ئەو لە کوێ بووی، هەر دیارت نییە، من کوتم مردووی!

عەجمەکەی خۆمان دەڵێ، بێدەنگ بە، دەنگ بڵیند مەکە، با کەس نەزانێ! مەشەدی نەغی زەرد و سوور هەڵدەگەڕێ، وەدەزانێ شتێک رووی داوە و ساواک پێی زانیوە کە مەلا هەڵاتووەکان هاتوچۆی ئەو دەکەن. عەجەمەکەی خۆمان کە سەروچاوی مەشەدی نەغی دەبینێ، پێی دەڵێ:" عەمی جان گورخمە." مامەگیان مەترسە. مەشەدی نەغی کە هەناسەی سوار ببوو، هێندێک بە تووڕەیەوە دەڵێ:" گێدە دێ گوێرم، نەئولوب." کابرا سەیرێکی دەوروبەری دەکا و بە ئەسپایی دەڵێ. من مردبووم و ئەوە چەند رۆژێکە گەراومەتەوە. مەشەدی نەغی واقی وڕدەمێنێ و وسکووت بە سەرسووڕمانەوە سەیری دەکات. "ئویلمیشتن؟" مردبووی؟

لە جەهەندەم و بەهەشتەوە چەند پەیامێکم بۆ ئە کوردانە هێناوە. مەشەدی نەغی کە پیاوێکی جێگای ئیحترام بوو لە شارەکەدا، نەیدەزانێ بڵێ چی، دەشیزانی ئەگەر ئەو کابرایە کارێکی هەڵە بکات ئەوە بە شەق ئەو سەر و ئەم سەری شەقامەکانی دەگێڕن و ئابڕوی ئەویش دەچێ. لە لایەکی دیکەوە مەشەدی پیاوێکی موسڵمانی لە خودا ترس بوو، ئەگەر کابرا قسەکەی ڕاست بێت و لەو دنیا گەڕابێتەوە چی! ئەو باوەڕی بەوە هەبوو کە خودا هەموو کارێک دەکات بۆ ئەوەی بەندەکانی خۆی تاقی کاتەوە، ڕەنگە ئەوەش یەکێک لەو کارانە بێ. مەشەدی نەغی دەیزانی یەکێک لە هاوساکانی کە چەند دووکان لە سەرووی دووکانەکەی ئەوەوە هەڵکەوتووە، لە پڕێکا لە لایەن خوداوە ئیلهامی پێکراو و بە تەواوی گۆڕدرا، کابرایەکی دایم مەست، لە ناکاو پیاوێکی نێوچاوان نوورانی لێ درووست بوو، سەری چووبایە نوێژی نەدەچوو، هەموو ڕۆژانی سێ شەممە و هەینی، لە خانەقا زکری حەی ئەڵای دەکرد و دوایە بوو بە خەلیفەی هەر ئەو خانەقایە.

کەوایە سەیر نییە خودا ئەو دارتاشەی هەڵبژاردبێ بۆ ئەوەی خەڵک بگەڕێنێتەوە بۆ رێگای ڕاست، مەشەدی نەغی دەیزانی پەیامبەرەکانی خوداش کەسانی ئاسایی بوون، شوان و سەپان و کوڕە نەجار. مەشەدی نەغی دەیزانی خودا کەرەم و لوتفی بۆ پیاوی ئاسایی زۆرترە هەتا پیاوی بەرزەدەماغ، دەشیزانی هیچ شا و قەیسر و ئەربابی ماڵ و مکنەتێک نەبوونەتە پەیامبەری خودا. ئەوەتا فیرعەون کە خۆی بە خودا دەزانی نەبووە پەیامبەری خودا، بەڵام موسا هەڵبژاردەی خودا بوو بۆ نبووەت. مەشەدی نەغی وا چووبووە نێو فکر وخەیاڵاتی خۆیەوە، ئاگای لە خۆی نەما لە کوێیە. کە سەری هەڵهێنا و جارێکی دیکە سەیری کابرای کرد، هەستی بەوە کرد کە لە دەم وچاوی قاسیدەکەی خودا نوور دەبارێ، دەم و چاوی کابرا وەک دەم و چاوی خەلیفەکەی جیران دووکانی، دەهاتە بەرچاوی.

رووی کردە کابرا و پرسی چای دەخۆی؟ بێ ئەوەی وڵامی کابرا ببیستێ، دوو پەتەی لە ناو ژێرپیاڵەکەی تەنیشتی هەڵگرت و لە شەقامەکە پەڕیوە ئەو بەرو چووە قاوەخانەکەی کاک ڕەحمان، دوو کەشەفی چایی بە دەستەوە هاتەوە دووکانەکەی خۆی. هەردووک ئیستکانە چایەکەی لە بەر دەمی قاسیدەکە دانا و چوو دەرگای شووشەبەندەکەی بە کلیل داخست. ئەوە یەکەم جار بوو مەشەدی نەغی بۆ خۆی بچێ چای بۆ میوان و مشتەرییەکانی بێنێ، هەموو جارێک لە بەردەرکی دووکانەکەی خۆیەوە وەک هەموو جیرانەکانی هەرای لە قاوەچییەکە دەکرد و دەیگوت" کاکە رەهمان دوو دانە چای".

چوو لە پەنای قاسید دانیشت و بە ئەسپایی دەستی لە ناو دەستی ناو گوتی" دێ گویرم نەئۆلوب" بڵێ بزانم چی رووی داوە. کابرا هەرچی دەیزانی بە مەشەدی نەغی کوت و لە کۆتایی قسەکانیدا کوتی بۆ دوو هەفتە هاتوومەوە، دەگەڕێمەوە. دوایە هەستا و لێیدا رۆیشت.

ڕۆژی دوایە خەبەرەکە وەک بۆمب لە شارەکەدا دەنگی دایەوە. بە پێچەوانەی هەموو ڕۆژەکانی دیکە دووکانەکەی مەشەدی نەغی لە بەر حەشیمەت جمەی دەهات، میللەت هاتبوون هەواڵی خزم و کەسەکانیان بپرسن. کەسانێک لە بەری دەپاڕانەوە بۆ دیتنی قاسیدەکە. بە تایبەت چەند کەسێک کە پێیان وابوو زوڵمیان لە مردووەکانیان کردووە، ترس کەوتبووە دڵیانەوە، یەک لە وانە حاجی پەپوولە بوو.

مەشەدی نەغی حاجی دەناسی و ئاگای لە زامی دڵی بوو، چەند ساڵ پێشتر کە براکەی مردبوو، هاتبووە لای و پرسی پێکردبوو. حاجی لە ئاست مردنی براکەی، خۆی بە تاوانبار دەزانی، ئەو بۆ ئەوەی پووڵ نەدات بە زبیل و کەسانی دیکە بۆ خاوێنکردنەوەی مستەراحەکەی، براکەی وادار بەو کارە کرد، براکەی لە کاتی خاوێنکردنەوەدا دەکەوێتە ناو بیرەکەوە و گیانی لە دەست دەدا. حاجی دەکەوێتە بەر تانە و توانجی خەڵکی شارەکە، تەریک دەمێنێتەوە و خەڵک رووی لێ وەردەگێڕن و قسەی لەگەڵدا ناکەن، بە ناچار بۆ ئەوەی سوکنایی بە دڵی دا بێت دەچێتە لای مەشەدی نەغی و تەگبیری پێدەکات.

حاجی دەیزانی مەشەدی نەغی پیاوێکی موسڵمان و پاک و خاوێنە، گوێشی نەدەدا ئەوەی کە ئەو شیعە یان سوونیە. دەچێ پێی دەڵێ براکەی من بێ تاوان مردووە و بۆتە قوربانی، دەڵێن هەر کەس بێ تاوان بمرێ و مەعسووم بێ، شەهیدە. پاشان دەڵێ ئێوە لەو شتانە باشتر دەزانن، ئایا بە مەزهەبی ئێوە براکەی من شەهیدە؟

مەشەدی نەغی لە لایەک بەزەیی بە حاجی دادێت و لە لایەکی دیکەوە تووڕە دەبێ لەو بۆچوونەی ئەو. بۆ ئەوەی حاجی لە خۆی نەڕەنجێنێ و خۆشی لە دەرگای خودای تەبارەک و تەعالا پیاوخراپ نەبێ و بە گوتنی قسەیەک خۆی کافر نەکات و رووڕەشی دەرگای ئیمامان نەبێ، دەڵێ:" حاجی سەننن گەرداشون شەهید دیر، ئەمما پۆخڵی شەهید".

حاجی کە لە هەموو رستەکە نەگەیشتبوو تەنیا وشەی شەهید تێدەگات، رووی گەش دەبێتەوە و سوکنایی بە دڵیدا دێ. بەڵام ئێستا بە هاتنی قاسید و سەردانی مەشەدی نەغی، زیادە لە هەموو خەڵکی شار، دڵەڕاوکە دایدەگرێ، لە لایەک هێندەی دیکە خۆی لە مەشەدی نەغی بە نزیک هەست پێدەکات و لە لایەکی دیکەوە خۆشحاڵە کە قاسید دۆستی مەشەدی نەغیە.

مەشەدی نەغی هەرچۆنێک بێ خەڵکەکەی دیکە ڕازی دەکات و وەعدەیان دەداتێ لە گەڵ قاسید قسە بکات و داواکانیان بێنێتە جێ، بەڵام حاجی دەستبەرداری نابێ. مەشەدی نەغی بەڵێنی پێدەدا کە لە گەڵ قاسید قسە بکات و داوای لێ بکات سەردانی حاجی بکات، بەشکم پەیامی براکەی بۆ هێنابێ.

پەیامی حاجی دەگاتە قاسید و نیوەشەوێک خۆ دەکات بە ماڵەکەیاندا و دەچێتە سۆراغی حاجی، قاسید دەیزانی دەرگای ماڵی حاجی بە پاڵپێوەنانێکی سووک لە سەر گازی پشت دەکرێتەوە. حاجی کە قاسید لە نزیک خۆی لە سەر جێگا دەبینێ، ڕادەچڵەکێ، قاسید دەڵێ:" هاجی بۆ چ خەوتووی، مەگە تۆ نازانی براکەت لە جەهەننەم زندەگی لێ تەلخ بووە؟"

حاجی سەرتاپای گیانی لە ترسان وەک مێوژۆکە دەکەوێتە لەرزین. بە گریانەوە دەپرسێ، بە قوربانت بم، چی بکەم کە خۆم و براکەم ڕزگارمان بێ؟ قاسید دەڵێ:" تو بۆ خۆت دەزانی چ زولمێکت لە براکەت کردووە، ئەو داوای گەرزەکانی خۆی دەکات، دەیکوت چەند هەزار پولت لێخواردووە". حاجی دەڵێ بە قوربانت بم، هەمووی دەدەمەوە، تۆ لوتف بکە و بۆی بەرە. قاسید دەلێ:" ها دە، منیش هەر هاتووم گەرزی خەڵک بگرم و بیبەم بۆ ساهەبەکانی."

قاسید لە ماوەی دوو هەفتەدا سەردانی زۆر لە ماڵە مردوو مردووەکان دەکات، قەرزی هەموویان وسووڵ دەکات و پاش کۆتایی پێ هاتنی دوو هەفتە مەرەخەسی، دیسان وون دەبێ و دەڕوا.

 

 

 

گه‌ڕانه‌وه بۆ لاپه‌ڕه‌ی یه‌که‌م          ئه‌م لینکه [2056] جار بینراوه            Send this page to your friens    Print this page    Send comment to this page

 
 
 

 

 

مانشێت

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 

 

هه‌واڵ

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 

 

ڕاپۆرت‌و ئانالیز

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 

 

مقالات فارسی

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 

 

اخبار فارسی

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 

 
 
 

Copyright © 2017 Renaissance. All rights reserved.