RSS Feed

      

یه‌کشه‌ممه، ۲۵‌ی ژوئه‌نی ۲۰۱۷

Renaissance News Index

 

هیچ کۆمه‌ڵگه‌یه‌ک له‌سه‌ر بنه‌مای نکۆڵیکردن له‌ ئازادیی تاک بنیات نانرێ
« مه‌هاتما گاندی »
 

  ڕوانگه‌و بیروڕا »» سیاسی           ئه‌م لینکه [198] جار بینراوه       Send this page to your friens    Print this page    Send comment to this page

 

وه‌رچه‌رخانێکی نوێ؛ له‌ که‌تیبه‌که‌ی بێستونه‌وه‌ تا که‌تیبه‌کانی بێرلین و ڤیه‌ن

 
 

سدێق بابایی

2010.07.18 - 20:00

 

دوو به‌ڵگه‌ی ڕوو له‌ ئاوابوونی نه‌هامه‌تییه‌ مه‌ودادرێژه‌کانمان
ڕێبه‌رانی حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان ئه‌گه‌ر له‌ ده‌ورانی ژیانیان دا نه‌یانتوانی ویست وداخوازییه‌کانی کورد له‌م به‌شه‌دا به‌ سه‌رمه‌نزڵی خۆی بگه‌یێنن، له‌م پێناوه‌دا خۆیان به‌ هه‌موو دارو به‌ردێکدا دا تا بتوانن لان که‌م وه‌رچه‌رخانێکی ئه‌رێنی له‌ مێژووی تاڵی ئه‌م گه‌له‌ تۆمار بکه‌ن .  

هه‌رچه‌ند به‌ ئامانجه‌ دیاریکراوه‌کان نه‌گه‌یشتن به‌ڵام قۆناغێکی ئاسته‌میان له‌ ژیانی کورد (پیلانی ئاسیمیله‌ و فه‌وتاندن) پووچه‌ڵ کرده‌وه‌.

 

ئه‌گه‌ر داریوشی هه‌خامه‌نشی کوڕی وێشتاسب جیا له‌ ده‌سه‌ڵاتی بنه‌ ماڵه‌و ڕگه‌زی خۆی ئاماده‌ نه‌بوو چ ده‌سه‌ڵاتێکی لاوه‌کی له‌ ته‌نیشت و جیرانه‌تی وڵاتی پارس ببینێ، له‌م پێوه‌ندییه‌دا لووت و گوێی حاکمی هه‌ولێری بڕی، له‌ شاری هه‌مه‌دان هه‌ڵیواسی و پاشتر بۆ نیشاندانی توانای خۆی له‌ به‌رد هه‌ڵکه‌ندراوه‌که‌ی بێستون به‌ تاشینی وێنه‌ی چیتران تۆم له‌ بن لاقی خۆی سه‌رکه‌وتنه‌که‌ی وه‌ک مێژوو هه‌تا هه‌تایی کرد...

 

ئه‌وه‌ پاش 2511 ساڵ جارێکی تر لێره‌ له‌ ڤیه‌ن، نه‌ک له‌ کوردستان، به‌ ده‌ستی پیاوه‌کانی هه‌مان بنه‌ماڵه‌ ئه‌مجاره‌یان نه‌ک ده‌سه‌ڵاتدارێک به‌ڵکوو ئاشتیخوازێکی بێزار له‌ شه‌ڕ، مافخوازێکی هه‌ڵوه‌دای تۆماری به‌ڵگه‌ی ژیانێکی ئاسووده‌ له‌ دانیشتن به‌ هه‌ڤڕا له‌ گه‌ڵ نه‌یاره‌که‌ی، نه‌ک له‌ شه‌ڕدا، له‌ سه‌ر مێزی به‌ نێو "چاره‌سه‌ری" سه‌رله‌ نوێ قوربانی کرا!!

 

چاره‌ڕه‌شیی له‌وه‌دایه‌ به‌ دوای 2532 ساڵ لایه‌نی به‌رانبه‌ر نه‌ ته‌نێ له‌ ڕه‌وشتی ملهوڕانه‌ی باب و کاڵی ده‌ستی هه‌ڵنه‌گرتووه‌، بگره‌ له‌ هه‌ڵسه‌نگاندنی کرداری ڕابردوو له‌ گه‌ڵ ئێستایاندا، مه‌خابن تروسکه‌ی هیوایێک بۆ ئاڵوگۆڕی ئه‌رێنی و وازهێنان له‌ خوڵقاندن و درێژه‌ی کاره‌ساته‌ ڕه‌شه‌کان به‌دی ناکرێ. واته‌ تێپه‌ڕکردنی زه‌مانێکی ئه‌وتۆ کاریگه‌ریی له‌ سه‌ر نێوه‌رۆکی ژێنێتیکی ئه‌وان هه‌ر نه‌بێ به‌رانبه‌ر به‌ تێفکرین له‌ هه‌مبه‌ری کورد دانه‌ناوه‌ . هه‌ورامی وته‌نی " ڕه‌حمه‌ته ‌و که‌فه‌ن دزی وه‌ڵینی".

 

داریوش دژی نۆزده‌ ده‌سه‌ڵاتی سه‌ربه‌خۆییخوازی جیاڕه‌گه‌ز شه‌ڕی کرد. پاش زاڵبوون به‌ سه‌ریاندا که‌م تا زۆر ملی به‌ ده‌سه‌ڵاتی خۆجه‌یی ئه‌واندا. تۆره‌مه‌ی ئێستای کوڕانی هه‌خامه‌نشی نه‌ک حاکمیه‌ت و ده‌سه‌ڵاتی نێوخۆیی که‌مترین ماف بۆ پارێزگاری له‌ فه‌رهه‌نگ و دابونه‌ریته‌ جیاوازه‌کانیش تاقه‌ت ناهێنن.

 

ڕاسته‌ داریوش پاشایه‌تی بۆ بنه‌ماڵه‌ و ڕه‌گه‌زه‌که‌ی خۆی به‌ فه‌رمانی خودایی ده‌په‌ژراند ( هه‌روه‌ک له‌م ڕۆژگاره‌دا نێوی ولایه‌تی فه‌قێ – یان لێ ناوه‌) له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌ له‌ دامو ده‌زگا به‌ڕێوه‌ به‌ریه‌که‌ی شای پارسدا خه‌ڵکانیتر ده‌وری سه‌ره‌کییان لێ حه‌رام نه‌کرابوو . که‌ چی نه‌سڵی ئێستای ئه‌م بنه‌ماڵه‌ کاروبار و ئێداره‌ی وڵاتیان بۆ ئه‌و که‌سانه‌ له‌ ڕه‌گه‌زی خۆیان یا هاوبیرانێک پاوان کردوه‌ به‌ ته‌واوه‌تی مل که‌چ یا به‌ڵێندراوی ئایینزاکه‌یان (شێعه‌ )بن ئه‌م ڕه‌وشته‌ تا ئه‌و ڕاده‌ سه‌ره‌ ڕۆیی لێ ده‌ر که‌وت که‌ ساڵی پار 1388له‌ هه‌ڵبژاردنی سه‌رکۆمار بۆ وڵات پرنسیپه‌ ‌ داندراوه‌کانی کورش و داریوشی بابه‌ گه‌وره[ که‌ هه‌میشه‌ ئێفتخاریان پێ ده‌که‌ن ] ‌ تا ئاستی ده‌س درێژی جنسی به‌ هاوڕه‌گه‌زه‌کانی خۆشیان پێشێل کران .

 

دۆستان ئێمه‌ له‌ گه‌ڵ ئه‌م تیره‌ له‌ نه‌سلێک ڕۆژانه‌ به‌ره‌و ڕووین که‌ تۆمار کراوه‌ کۆنه‌کانی بنه‌ ماڵه‌که‌ی هه‌رنه‌بی پێش 2532ساڵ ده‌ی سه‌لمـێنێ له‌ پێوه‌ندی پارێزگاری ڵانی که‌می مافی هاو ڕه‌گه‌ز و ته‌نانه‌ت ژێر ده‌سته‌ جیا ڕه‌گه‌زه‌کان له‌وانی ئێستا بۆ ڕه‌چاو کردنی لانی که‌مێکی مافی خه‌ڵکانیتر سه‌وروو گه‌ردنێک سه‌رووتر بوون . موسیبه‌تی گه‌وره ئه‌وه‌یه‌ نه‌یاری میله‌تانی به‌ستراوه‌ به‌ چوارچێوه‌ی ئێرانی ئێستا نه‌ک هه‌ر پێشچوونی مرۆڤایه‌تی و ئاڵوگۆڕه‌کان له‌م پێوه‌ندیه‌دا ده‌وری له‌سه‌ر نه‌گێڕاوه‌ له‌ ئه‌ژدادی 2532ساڵ پێشی خۆشی کۆنه‌پارێزتره‌ .

 

پاش تێ په‌ڕینی هه‌زاران سال به‌ پێچه‌وانه‌ی ڕه‌وتی سه‌رهه‌ڵدانی مرۆڤایه‌تی گه‌شه‌ سه‌ندنی مافی ئێنسانی له‌ ئێران داڕمانی قورسی پێوه‌ دیاره‌ .

 

داڕمانێک که‌ دره‌نگ ئاوه‌زی جێهانی بۆ فام کردنی ڕاستیه‌کان ڕاکێشا . داریوش کرماشان و هه‌ولێرو سنه‌ی خسته‌ ژێر کۆنترۆڵی خۆی هه ر چه‌ند خه‌ڵکی هه‌ڵواسی به‌ڵام "له‌عنه‌ت ئاباد –ی " له‌ گۆڕه‌کانیان ساز نه‌کرد.

 

ئاسه‌واری ئه‌م فام کردنه‌ نه‌ ته‌نیا له‌ ئۆتریش ئه‌و وڵاته‌ بکوژانی باوه‌ڕمه‌ندان به‌ چاره‌سه‌ری ئاشتیانه – ی ‌ به‌ ده‌ست و جلوبه‌رگی خوێنینه‌وه‌ به‌دره‌قه‌ی هێلانه‌ی تێرۆریستان کرد ئه‌وه‌ به‌ره‌ به‌ره‌ له‌ زۆر وڵاتی خاوه‌ن بڕیاری جێهانی ڕۆژانه‌ ڕوو له‌ زیاد بووندایه‌.

 

ئێمڕۆ به‌ هێمه‌تی قۆتابیانی تۆره‌مه‌ی ئاشتی خوازان پێچه‌وانه‌ی به‌رد هه‌ڵکه‌ندراوه‌که‌ی بێستون خه‌ریکه‌ ده‌نگی چه‌پڵه‌ ڕێزانی له‌ قاودان ، نێو زڕان و ئاشکرابوونی نێوه‌رۆکی بێ به‌زییانه ی کرداره‌کانی ڕه‌گه‌زی باڵاده‌ست له‌ کۆڵانه‌کانی ئۆروپا

 

پێته‌ختی قه‌تڵگای کوردان به‌رز ده‌بێته‌وه‌. با ئه‌م هه‌ل و هه‌ڵوێسته‌ سیاسیه‌ جێهانیه‌ به‌رانبه‌ر کۆماری ئێسلامی بکه‌ینه‌ ده‌سپێکی هه‌وڵدانێک بۆ وه‌گه‌ڕ خستنی په‌روه‌نده‌ی ترۆریزمی ده‌وڵه‌تی که‌ چیتر گۆمان بۆ دۆستانی دوێنێ-شیان له‌ کرداری ڕاسته‌وخۆیان بۆ ترۆری به‌ر بڵاوی جیابیران له‌ ئێران دا نه‌ماوه‌ته‌وه‌. دوکتۆر قاسملوی نه‌مر هه‌ر نه‌بێ بۆناساندنی گه‌لی کورد و داخوازه‌ نینسانیه‌کانی ئه‌وه‌نده‌ تێکۆشاوه‌ که‌ هه‌ر تاکێکی کورد ئه‌رکدار بێ نه‌هێڵێ قاتڵه‌کانی ئه‌و و ده‌یان هه‌زار ماف خوازی تر له‌ چنگی عه‌داڵه‌ت ده‌رباز بن.

 

که‌م نین ئه‌و میله‌تانه‌ له‌ سێبه‌ری ئازایه‌تی نواندن وشێلگیری ماندوویی نه‌ناسانه‌ی ڕۆله‌کانیان ڕه‌وتی مێژووی تاڵی بنده‌ستی ژیانی خۆیان به‌ره‌و ڕزگاری گۆڕیوه‌. با گومان له‌وه‌ نه‌که‌ین ئه‌گه‌ر یه‌هودی و ئه‌رمه‌نه‌کان ڕۆڵه‌ی نه‌سره‌وتوویان- یان به‌ ژماره‌ی نفووسی ڕزگار بوو له‌ فه‌وتان نه‌بوایه‌ ، نه‌ جوو ئه‌و هه‌له‌ی بۆ خۆی پاوان ده‌کرد که‌ ده‌وری گرینگ له‌ سیاسه‌ت و کاردانه‌وه‌ی جێهانی ئێمڕۆدا ببینێ

 

نه‌گه‌لی ئه‌رمه‌ن ئه‌و توانایه‌- ی ده‌بو تورکی بکوژ و نه‌یاری خۆی له‌ ستانبووڵ بۆ سه‌رکۆنه‌ی باپیرانی به‌رانبه‌ر قڕانی ئه‌رمه‌نیه‌کان (1915- 1919) وێرای که‌ماڵیزمی هێشتار زاڵ له ساڵ‌ یادی سه‌رکۆنه‌ی ئه‌م تاوانه‌ مه‌زنه‌ دا (24 ی ئاپریل - 94 – 95 ه ‌مین ساڵ وه‌گه‌ڕ) بکێشێته‌ سه‌ر شه‌قام .

 

به‌ڕێزان هه‌مووتان شاره‌زای ئه‌و ڕاستیه‌ن ده‌وری ئه‌رێنی هه‌نگاوه‌کانی ئا له‌و چه‌شنه‌بوو لانی که‌م تا ئێستا زیاتر له‌ 22 وڵاتی دونیا ده‌نگی ئه‌رێنی ناسرانی ژنۆسایدی به رانبه‌ر گه‌لی ئه‌رمه‌ن به‌ ده‌ستی ده‌سه‌ڵاتدارانی تورک به‌رز کرده‌وه‌.

 

که‌سانێک سه‌فه‌ری ئاڵمان- یان کردبێ یا له‌و وڵاته‌ ژیابن ئه‌گه‌ر که‌مێک ئاوڕی ورد بینانه‌یان دابێته‌وه‌ ده‌گمه‌ن شوێنی ئه‌وتۆ له‌م وڵاته‌ هه‌یه‌ له‌ جێ کوژرانی تاک یا ن به‌ کۆی جوێک هێمایێک ساز نه‌کرابێ . له‌ سه‌ر ته‌ختی کۆڵان و شه‌قامی شارو گونده‌وه‌ بگره‌ تا لێره‌وار، مه‌زرا و شوێنی کۆ کوژیه‌کان ئه‌م هێما یا مۆنۆمێنت گه‌له‌ ده‌وری سه‌ره‌کی زیندوو ڕاگیرانی جه‌وهه‌ری نامرۆڤایه‌تی و دڵ ڕه‌قی و ڕاکێشانی سرنجی ڕێبوار به‌رانبه‌ر تاوانی ئه‌نجام دراو به‌ دژی یه‌هودیه‌کان و له‌ هه‌مان کاتدا به‌ڵگه‌یه‌ بۆ بالا ده‌ستی و ده‌ور گێڕانی ئه‌وان له‌ بواره‌ جۆربه‌جۆره‌کانی سیاسه‌تی جێهانی دا.

 

ڕه‌نگبێ وێنه‌ی حورمه‌ت پارێزراوی قوربانیانی ماف و ئازادی نه‌ته‌وه‌که‌مان له‌ دڵ و ده‌روونی هه‌رکامه‌ماندا جێ هه‌تاهه‌تایی خۆی کردبێته‌وه‌ . به‌ڵام ئه‌وه‌ هه‌مووی ئه‌رک و په‌یمانداری ئێمه‌ بۆ درێژه‌دانی ڕێگای سه‌خت و ناهه‌مواری پاشه‌ ڕۆژمان نیه‌.

 

ئه‌زموونی جوو و ئه‌رمه‌نیه‌کان بۆ ڕاکێشانی سۆز و هاوده‌ردی و پشتیوانی خه‌لک و ده‌وڵه‌تان به‌شێکی به‌رچاوی له‌ به‌ر تیشکی ئاوڕدانه‌وه‌ له‌ تێکۆشانی ئه‌م بواره‌ ، وێنه‌ی ساز کردنی فیلمی دێکۆمێنتی، کۆ کردنه‌وه‌ی وێنه‌ و به‌ڵگه‌ پێوه‌ندیداره کان که‌ خۆی پێکهێنه‌ری ده‌یان ناوه‌ندی فه‌رهه‌نگی،مووزه‌ ، سازدانی سه‌دان و هه‌زاران سمینار و پانێلی ڕادیۆیی ، تلوێزیۆنی ، ڕۆژنامه‌وانی و.ت.د..له‌ خۆی ده‌گرێ.

 

هه‌مووتان ئاگادارن ده‌مێکی زۆری لێ تێ نه‌په‌ڕیوه‌ که‌ سه‌دان تاکی خه‌باتکاری کورد هه‌روه‌ها خه‌ڵکی ئاسایی ڕۆژهه‌ڵاتی زێدمان له‌ دوو وڵاتی تورکیه‌ و عێراق به‌ پلانی کاربه‌ده‌ستانی ئێران ترۆر کراون . هه‌رچه‌ند سازدانی لۆحی بیرهێنانه‌وه‌ ی ئه‌م تاوان گه‌له‌ بۆ ئاشکرا کردن و به‌رگری له‌ دووپات بوونه‌وه‌ له‌ شوێنی شه‌هید کرانی خۆشه‌ویستانمان له‌ تورکیه‌ له‌ حاڵی حازردا هێندێک ئاسته‌م ده‌نوێنی و پێویستی به‌ خۆڵقانی هه‌لی له‌باری خۆی ده‌کا ، وه‌ک ئه‌وه‌ چه‌ند ساڵ پێش له‌م وڵاته‌ (ئۆتریش) وه‌زعه‌که‌ له‌وه‌ جیاوازتر نه‌بوو! به‌ڵام به‌ خۆشیه‌وه‌ له‌ عێراق کوردستانێک به‌ ڕێژه‌یێکی باش له‌ چاو به‌شه‌کانیتر ئازاد و خاوه‌ن بڕیارمان هه‌یه‌ ، به‌ڕێوه‌ به‌رانی شاره‌زای مه‌ینه‌تیه‌ کانمانن .

 

ئێستا له‌ چوار چێوه‌ی ئه‌م ده‌سه‌لاته‌دا یاسا ده‌ور ده‌گێڕێ . ده‌ره‌تانی پێوه‌ندی به‌رده‌وام و ماندوویی نه‌ناسانه‌ وه‌ک ئه‌وه‌ی کاک عه‌تا و هاوسه‌ری به‌ڕێزی هه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ لانی که‌م شوێنی تاوانه‌کان وه‌ک به‌ڵگه‌ی بێ به‌زه‌یی نه‌یاران و له‌ قاودانی تاوانه‌کانیان ده‌س نیشان و ئاشکرا بکرێ .

 

ڕه‌نگه‌ له‌ هه‌لومه‌رجی ئێسته‌دا به‌ گوێره‌ی وه‌زعیه‌تی سیاسی و مه‌سڵه‌حه‌تگه‌لێکی نه‌خوازراو که‌ زۆربه‌مان پێ ئاشناین حێزبه‌کانمان نه‌توانن ڕاسه‌وخۆ پێو شوێنی ئه‌م ئه‌رکه‌ نیشتمانیه‌ بگرن ئه‌رکێک که‌ کرداری ترۆری هاوڕێیانی خۆیان له‌ قاو ده‌دا.

 

نه‌ گونجاو نایێته‌ به‌ر چاو باوه‌ڕ مه‌ند و تامه‌زرۆیانی به‌ڵگه‌ پارێزی مه‌زڵوومیه‌تی کورد و کوردستانیان قۆڵی هێمه‌تی زیاتری لێ هه‌ڵماڵن . به‌ پیک هێنانی ڕێکخراوی سه‌ربه‌ گه‌ل و خۆبه‌خش بۆ خه‌بات و به‌ دوادا چوون به‌ بێ ته‌فره‌دانی زیاتر ده‌س به‌کار بن .

 

دیاره‌ هه‌ستان به‌ ئه‌رکێکی ئه‌وتۆ هێمه‌تی پێشمه‌رگانه‌ واته‌ سڵ نه‌ کردن له‌ ده‌یان کۆسپی سه‌ر ڕێگا ته‌ڵه‌ب ده‌کا .

 

به‌ هیوای ئه‌وه‌ کاره‌ به‌ نرخه‌که‌ی ئێمڕۆ واته‌ په‌رده‌ هه‌ڵدانه‌وه‌ له‌ سه‌ر لۆحی بیر هێنانه‌وه‌ی تاوانه‌ مه‌زنه‌که‌ی ویه‌ن ( ئۆتریش) سه‌رمه‌شقی هۆمێد و نه‌به‌زین و کۆڵ نه‌دان به‌رانبه‌ر کۆسپه‌کان تا گه‌یشتن به‌ ترۆپکی مه‌به‌سته‌ ئێنسانیه‌کانی دۆکتۆر قاسملو و هه‌موو ڕێبۆارانی سه‌رفه‌رازیی مرۆڤی کورد بێ.

 

17.07.2010 وین- ئۆتریش

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

سه‌رچاوه‌کان

به‌رده‌نووسی بێستون- ماڵپه‌ڕی، کوڵتورال هێری تاگه‌ نیوز C H Nبه‌نده‌کانی 1-5-6

ژنۆسایدی گه‌لی ئه‌رمه‌ن- هۆلۆکاست سایتی هه‌ڵوێست .سدێق بابایی

 

 

 

گه‌ڕانه‌وه بۆ لاپه‌ڕه‌ی یه‌که‌م          ئه‌م لینکه [198] جار بینراوه            Send this page to your friens    Print this page    Send comment to this page

 
 
 

 

 

بابه‌ته‌کانی نووسه‌ر

 

فه‌توای ئیمام خۆمه‌ینی: سه‌رچاوه‌، پاڵپشت، کارتێکه‌ری و ڕوانگه‌ی ئێمڕۆی مریده‌کانی (به‌شی یه‌ک)
 
 

مانشێت

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 

 

هه‌واڵ

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 

 

ڕاپۆرت‌و ئانالیز

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 

 

مقالات فارسی

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 

 

اخبار فارسی

 
 

 

 
 

 

 
 

 

 

 
 
 

Copyright © 2017 Renaissance. All rights reserved.